Checklist aansprakelijkheid

In principe bent u als bestuur verantwoordelijk voor alles wat er binnen de organisatie gebeurt. Stel dat het bestuur iemand aanstelt om de financiën te doen en die persoon maakt fouten in de boekhouding, dan is dat uw verantwoordelijkheid, omdat u als bestuur toezicht dient te houden.
Of u als bestuurder ook persoonlijk aansprakelijk bent hangt af van het soort organisatie dat u bestuurt (zie hieronder) en van wat er in de statuten staat. Daarin is vastgelegd welke bevoegdheden het bestuur heeft (en de individuele bestuursleden hebben) en wie de vertegenwoordigingsbevoegdheid heeft, is dat alleen de voorzitter of ook de penningmeester en secretaris? Oftewel, wie is waar verantwoordelijk voor?

Stichting én vereniging met volledige rechtsbevoegdheid
Bestuurders van een stichting en vereniging met volledige rechtsbevoegdheid (opgericht bij notariële akte en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel) zijn in principe niet aansprakelijk voor de verplichtingen van de organisatie, ook niet na ontbinding en faillissement. De vereniging of stichting is dan schuldenaar, niet het bestuurslid, tenzij er sprake is van wanbestuur.
Vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid
Bestuursleden van een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid (niet opgericht bij notariële akte) zijn per definitie, naast de vereniging zelf, hoofdelijk aansprakelijk. U beperkt de hoofdelijke aansprakelijkheid als u de vereniging inschrijft bij de Kamer van Koophandel, maar deze wordt daardoor niet geheel opgeheven! In principe is dan de vereniging aansprakelijk, al staan de bestuursleden wel (persoonlijk) borg voor de verplichtingen en schulden van de vereniging. Als de vereniging niet aan de verplichtingen kan voldoen is de bestuurder alsnog hoofdelijk aansprakelijk.
Vereniging zonder rechtsbevoegdheid
Bestuursleden van verenigingen die noch via de notaris zijn opgericht, noch bij de KvK zijn ingeschreven zijn altijd volledig hoofdelijk aansprakelijk voor hun handelen en nalaten.

Heeft uw organisatie personeel of vrijwilligers in dienst dan bent u, als bestuur, volgens de wet als werkgever aansprakelijk voor schade die een werknemer lijdt of toebrengt tijdens de uitoefening van zijn werk, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer. U bent dan ook verplicht een aansprakelijkheidsverzekering bedrijven (AVB) af te sluiten. Deze dekt de meeste schade die u of uw werknemers toebrengen aan derden. Ook als u geen (vrijwillige) werknemers in dienst heeft, is een AVB handig in het geval van evenementen, toernooien, uitstapjes met leden en dergelijke. Derden kunnen uw organisatie namelijk altijd aansprakelijk stellen voor geleden materiële en immateriële schade, mocht er iets gebeuren.

Commissieleden zijn in eerste aanleg aansprakelijk voor hun daden. Gaat een commissielid akkoord met een nieuw clubgebouw en leidt dit later tot grote financiële problemen, dan kan het commissielid in kwestie (mede) aansprakelijk worden gesteld voor de kosten. Ook als dit commissielid tegen stemde en het besluit per meerderheid van stemmen is genomen. Maar, als het orgaan dat de commissie instelde (meestal het bestuur) het besluit schriftelijk heeft goedgekeurd (verklaring met handtekening) nemen ze (d.w.z. het bestuur of de rechtspersoon zelf) de verantwoordelijkheid en de daaraan klevende aansprakelijkheid over.

Een ondervereniging heeft een eigen bestuur en kan haar statuten notarieel vastleggen en deponeren bij de Kamer van Koophandel. Via die weg wordt de ondervereniging een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid en minimaliseert u de risico’s voor de totale vereniging. Anders kan de ondervereniging de hele vereniging meeslepen als zij een fikse schadepost veroorzaakt.