Problemen tussen bestuur en leden
27 september 2012

Problemen tussen bestuur en leden

Conflicten tussen het bestuur en haar leden kunnen helaas voor komen. Blijf altijd communiceren om ervoor te zorgen dat de situatie niet escaleert.

Communicatie
"Een goed bestuur laat het zover niet komen," zegt verenigingsprofessional Theo Jonkergouw. "Ik zie een conflict niet als een eindstation, maar als een proces dat geruime tijd kan duren. Een vereniging heeft een groot potentieel aan conflicten, dus dient een bestuur bekwaam te zijn in het op conflictvaardige wijze met belangen en opvattingen van anderen om te gaan." Zijn advies is om bij het signaleren van problemen direct in te grijpen. "Nodig als bestuur de betreffende leden zo snel mogelijk uit voor een open, stevig en goed gesprek, waarbij open kaart wordt gespeeld. Huur voor de gespreksleiding een onafhankelijke buitenstaander in, bij voorkeur een mediator, die vertrouwd is met verenigingen en conflicten daarbinnen. Zo wordt er veel onheil voorkomen en investeert u in betere verhoudingen."

Vernietiging van een besluit
Er kunnen conflicten ontstaan over besluiten die een bestuur neemt. Leden hoeven hier niet zomaar mee akkoord te gaan, want besluiten kunnen nietig of vernietigbaar zijn. Een nietig besluit is een besluit dat niet wettig is en daarom nooit genomen kan worden. Hieronder valt bijvoorbeeld het nemen van een beslissing die lijnrecht in gaat tegen de statuten. Deze is niet wettig en daarom nietig.
Een vernietigbaar besluit is geldig tot het wordt vernietigd. Er is een juridische actie van een belanghebbende (bestuurders, leden, werknemers, donateurs) nodig om het besluit aan te tasten. Leden die het oneens zijn met een bepaald besluit, kunnen dit vervolgens proberen te laten vernietigen bij de rechter. In de praktijk komt dit echter maar heel zelden voor. Theo Jonkergouw: "Het  betreft hier een extreme, geëscaleerde situatie, waarin de rechtsgang kennelijk als de enige begaanbare weg wordt gezien. Persoonlijk vind ik dit heilloos, ik acht mediation veel meer op zijn plaats, bij voorkeur ook eerder in het proces, zodat partijen zich nog niet helemaal voor elkaar hebben afgesloten en communicatie kan worden vlot getrokken."

Drie wettelijke gronden
Er zijn drie wettelijke gronden voor de vernietiging van een besluit:

  • Als het is genomen in strijd met de wettelijke of statutaire regels die de totstandkoming van besluiten regelen. Bijvoorbeeld als er fouten zijn gemaakt bij het naleven van de regels rond  de bijeenroeping van leden, agendering, en het juist verschaffen van informatie.
  • Als het strijdig is met de redelijkheid en billijkheid. Bijvoorbeeld als niet wordt voldaan aan de eisen waarvan de vereniging, haar bestuurders en haar leden zich naar elkaar toe moeten gedragen.
  • Als het is genomen in strijd met een reglement.

De termijn voor de vernietiging van besluiten is een jaar nadat men op de hoogte is gesteld.

Ontslag
Leden die erg ontevreden zijn, kunnen het vertrek van een bestuurder of het voltallige bestuur eisen. Het komt zelden en alleen in extreme situaties voor, maar de mogelijkheid bestaat dus dat u als bestuurder ontslagen wordt. De Algemene Ledenvergadering, die de bestuurders benoemt, heeft ook de macht om deze weer te ontslaan of te schorsen. Is een bestuurder daarnaast door een andere partij, bijvoorbeeld door een gemeente of kiescollege benoemd, dan zal deze het bestuurslid ook kunnen ontslaan of schorsen. Theo Jonkergouw: "Een goede bestuurder laat het niet zo ver komen, maar als het toch gebeurt, is mijn advies om met opgeheven hoofd te vertrekken. Natuurlijk is van belang hoe het bestuur zich opstelt. Staat het achter je? Laat het je vallen? Als ik als enige bestuurder zou moeten vertrekken, dan zou ik niet alleen de eer aan mezelf houden, maar zeker niet het hele bestuur in mijn val willen meesleuren. Het belang van de vereniging dient voorrang te hebben boven dat van mijn ego."

Functieherstel
Officieel heeft een ontslagen bestuurder een jaar de tijd om via de rechter een functieherstel af te dwingen. Theo Jonkergouw raadt dit echter af. "Steek geen energie in handhaving van je positie. En nogmaals: een goed bestuurder laat het bij lange na niet zo ver komen."

Lidmaatschap opzeggen
Een veelvoorkomende reactie van leden die niets meer met uw organisatie te maken willen hebben, is het opzeggen van het lidmaatschap. Een lid heeft het recht om zijn lidmaatschap met onmiddellijke ingang te beëindigen als voortzetting van het lidmaatschap ‘redelijkerwijs niet gevergd kan worden'. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een lid van een politieke of religieuze organisatie last krijgt van gewetenskwesties. Hij hoeft dan niet te wachten tot zijn lidmaatschap afloopt. Een lid kan ook met onmiddellijke ingang opzeggen als hij dat doet binnen een maand nadat hij kennis heeft genomen van een besluit ‘waarbij zijn rechten beperkt zijn of zijn verplichtingen verzwaard zijn'. Zo'n lid kunt u waarschijnlijk niet behouden. In andere gevallen kunt u opzeggingen voor zijn door continu de vinger aan de pols te houden. Theo Jonkergouw: "Het bestuur kan de leden op allerlei manieren bij de ontwikkeling en groei en bloei van de vereniging betrekken. In ledenpanels, in commissies en werkgroepen, via internet enquêtes. En natuurlijk kan het bestuur ook uitvinden hoe de vereniging werd beleefd door degenen die hun lidmaatschappen opzeggen door een zogenaamde exit enquête."

1
0

Deze website maakt gebruik van cookies. Door het gebruik van deze website geef je toestemming voor het gebruiken van cookies.

/privacy-statement
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming