Rechten en plichten van leden
27 september 2012

Rechten en plichten van leden

Leden vormen het hart van elke vereniging. Des te belangrijker om te weten wat hun rechten en plichten zijn, of er onderscheid tussen groepen leden gemaakt mag worden en welke eretitels u kunt vergeven.

Rechten en plichten
Alle Nederlanders zijn voor de wet gelijk. In verenigingen betekent dat: de leden hebben allen dezelfde rechten en plichten.
De rechten bestaan bij verenigingen uit drie onderdelen:

  • Het recht om mee te besturen: spreek-, stem- en kiesrecht tijdens de algemene ledenvergadering.
  • Het recht om deel te nemen aan die activiteiten waarvoor de vereniging is opgericht.
  • Het recht op zaken en diensten die voor de leden worden verzorgd: brochures, verenigingsblad, feesten, et cetera.

De plichten zijn meestal te herleiden tot het betalen van de jaarlijkse contributie. Daarbij moeten leden zich aan de wet houden (maar dat moet elke Nederlander) en de heersende fatsoensnormen in acht nemen. Bij stichtingen is dat precies hetzelfde. Zeker als de stichting in kwestie over grote aantallen donateurs beschikt, die door het bestuur geregeld worden uitgenodigd voor donateursdagen, lezingen en excursies.

Leden: Gelijkheid of niet?
Soms is het verstandig onderscheid te maken tussen leden.

  • Stel dat er vier leden uit een gezin komen. Stuurt u ze dan vier verenigingsbladen? Belast u ze met vier keer de volledige contributie? Of kiest u als bestuurder voor een gezinslidmaatschap dat door een lid wordt voldaan?
  • Geeft u potentiële leden de mogelijkheid aspirant-lid te worden en aldus een periode op proef mee mogen draaien? Wat doet u met hun stemrecht?  En mogen ze wel aanwezig zijn bij de algemene ledenvergadering?
  • Gezien het doorgaan geringe budget van studenten krijgen zij vaak zogenoemde studentenkorting. Denk ook aan speciale tarieven voor kinderen, tieners/cjp-pashouders en 65-plussers. Hoe gaat u daar mee om?

De statuten van een vereniging bepalen of een vereniging verschillende categorieën leden onderscheidt. Is dat het geval, vermeld dan de rechten en plichten van de verschillende categorieën.

Ook stichtingen kunnen onderscheid maken. Bijvoorbeeld tussen donateurs, begunstigers en schenkers. Donateurs zijn mensen of instellingen die jaarlijks een bepaald bedrag overmaken. Zij die minder regelmatig doneren noemt u dan begunstigers en zij die eenmalig overmaken schenkers.

Maar let op!
Te veel categorieën veroorzaken een hoop administratieve rompslomp. Houd het bij maximaal vijf en omschrijf ze nauwkeurig (wie, rechten, plichten, enzovoorts), opdat ze ook in de boekhouding te verwerken zijn. 
U kunt ook denken aan het samenstellen van een menukaart. Begin bij een basiscontributie die voor iedereen geldt en hang een prijskaartje aan alle opties die elk lid erbij kiest. Zo stelt elk lid zijn eigen lidmaatschap samen.
Erelid of lid van verdienste?
Ook in het bestuur kan verschil gemaakt worden. Sommige bestuursleden doen zo veel voor de vereniging of stichting, dat het aardig is hen een blijk van waardering te geven. Dat kan door middel van een geschenk en door middel van een titel.
De meest gangbare titels die een vereniging kan verlenen zijn:

  • Erelid
  • Lid van verdienste
  • Uitzonderlijk is: erevoorzitter

Ereleden of leden van verdiensten hoeven overigens niet altijd bestuursleden te zijn. Ook 'gewone' leden kunnen ervoor in aanmerking komen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de barman, die al twintig jaar in de weekeinden de kantine runt.

Wilt u (bestuurs-)leden van een titel voorzien, dan is het verstandig die mogelijkheid in de statuten op te nemen. Vermeld daarbij of er een meerderheid van stemmen voor nodig is om iemand een titel te geven, of de algemene ledenvergadering daarover moet beslissen of alleen het bestuur. Leg ook vast wat de rechten zijn van de titularis.
Maak de benoeming concreet door middel van een oorkonde, die zowel de voorzitter als de titularis ondertekent en behoudt minimaal een exemplaar zelf.

1
0

Deze website maakt gebruik van cookies. Door het gebruik van deze website geef je toestemming voor het gebruiken van cookies.

/privacy-statement
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming