Cruciale competenties voor ieder bestuur
23 oktober 2012

Cruciale competenties voor ieder bestuur

Welke competenties zijn belangrijk voor een bestuurder van een vereniging of stichting? Beschikt u als bestuur over de benodigde vaardigheden? De auteurs van de pocket Nog beter besturen, David Wijnperle en Willem-Jan de Gast, geven uit de praktijk aan welke competenties cruciaal zijn. 

Cruciale competenties
In trainingen bestuursvaardigheden we geven, laten we deelnemers vaak met elkaar kiezen welke tien of twaalf vaardigheden bestuurders in ieder geval dienen te hebben. Daar komen telkens wisselende lijstjes uit, maar wel met een aantal terugkerende termen:

  • Visie uitdragen: bestuurders weten waar de vereniging of stichting voor staat en nemen het voortouw in het uitdragen van visie en missie. Zij stellen zich op als boegbeeld van de organisatie, en laten door hun houding en gedrag zowel intern als extern de kernwaarden van de organisatie zien.
  • Samenwerken: het bestuur weet dat ze het niet alleen hoeft te doen. Binnen de organisatie zijn bestuurders actief op zoek naar anderen die kunnen helpen. Ze betrekken de achterban bij nieuwe ontwikkelingen en belangrijke besluiten. Extern zijn ze slimme netwerkers, die investeren in het opzetten en onderhouden van vruchtbare samenwerkingsverbanden.
  • Veranderbereidheid: moderne bestuurders begrijpen dat beweging altijd nodig is. Zij zijn daarom steeds bezig om hun eigen praktijk en werkwijze ter discussie te stellen en te toetsen aan nieuwe ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie. Omdat zij werken vanuit een heldere visie en missie, zijn ze in staat om het pad te kiezen dat de beste kansen biedt om verder te komen.
  • Luisteren: goede bestuurders luisteren actief. Ze hebben een open oor voor signalen van binnen en buiten de vereniging of stichting. Ze weten dat zij de wijsheid niet in pacht hebben en zijn daarom juist benieuwd naar de visie en ideeën van anderen. Ook vragen ze gericht om feedback op hun rol en functioneren.
  • Delegeren: efficiënte besturen doen niet alles zelf. Ze richten zich op de kerntaken zoals die binnen de organisatie zijn vormgegeven en zorgen ervoor dat vooral uitvoerende werkzaamheden door anderen worden opgepakt. Ze weten dat steeds meer vrijwilligers ervaren en hoogopgeleid zijn en dus prima in staat zijn om zelfstandig aan de slag te gaan. Waar nodig begeleiden en ondersteunen ze vanzelfsprekend wel.
  • Besluiten nemen: besturen nemen besluiten. Ze zijn niet voor niets gekozen of aangesteld. Door transparante besluitvorming laten ze zien dat ze in staat zijn de richting te bepalen en het initiatief te nemen. Zo biedt het bestuur het kader waarbinnen de activiteiten van de vereniging of stichting zich afspelen.
  • (Financieel) beheren: Een zeer belangrijke vaardigheid. Een goed bestuur heeft zijn zaakjes op orde, zowel financieel als inhoudelijk. Op basis van dit goede beheer wordt verantwoording afgelegd.

Het ondernemende bestuur
Uit de trainingen blijkt dat de bovenstaande vaardigheden als cruciale competenties voor bestuurders worden gezien. Een vaardigheid die wat minder als vanzelfsprekend wordt gezien is ondernemerschap. Maar dit is juist nu misschien wel de belangrijkste competentie voor hedendaagse besturen van verenigingen en stichtingen is ondernemerschap.

  • Ondernemerschap: dit betekent niet dat elk bestuur zich moet opstellen als kleine zelfstandige en diensten moet gaan verkopen. Wel dat van moderne bestuurders verwacht mag worden dat ze initiatief nemen, kansen zien en benutten, vraaggericht opereren en flexibel inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Deze basishouding is nodig omdat de relatie met financiers, partners en de achterban veranderd is. Overheidssubsidies nemen af, de concurrentie om de beschikbare middelen neemt toe, samenwerking met andere partijen is wenselijk en soms onvermijdelijk, en de achterban is meer divers en minder sterk gebonden. Een bestuur dat in deze snel bewegende wereld achterover leunt, doet zichzelf en de organisatie tekort.

In de toolkit Nog beter besturen vindt u een evaluatieformulier om uit te zoeken hoe het zit het met de kerncompetenties in uw bestuur.

Meer weten over een goed bestuur, besturen in de praktijk en bestuur en achterban? Dit zijn de drie thema's uit de themapocket Nog beter besturen, het vinden en binden van betrokken bestuurders. Geschreven door David Wijnperle en Willem-Jan de Gast. Bestel of download Nog beter besturen >>

1
0

Deze website maakt gebruik van cookies. Door het gebruik van deze website geef je toestemming voor het gebruiken van cookies.

/privacy-statement
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming