Nieuwe kansen door schrappen subsidies?
30 september 2012

Nieuwe kansen door schrappen subsidies?

Bezuinigingen zijn al geruime tijd aan de orde van de dag. Veel gemeenten schrappen in subsidies, wat direct van invloed is op de verenigingen en stichtingen in de gemeente. Hoe zorgt u als verenigings- of stichtingsbestuur dat u bezuinigingen omzet in nieuwe kansen?

Nieuwe kansen
Veel gemeenten schrappen subsidies door noodgedwongen bezuinigingen. Op zoek gaan naar nieuwe manieren om te overleven als vereniging of stichting biedt mogelijkheden tot nieuwe kansen, met ruimte voor snel schakelen en creativiteit. Aan subsidies zitten namelijk vaak strikte voorwaarden verbonden en dit kan vertragend werken op projecten.
Piet van Mourik, directeur van Stichting De regisserende Gemeente, onderschrijft deze kansen. Hij adviseert gemeentes sinds 2005 om op een andere manier te gaan werken. Van Mourik is van mening dat de gemeente meer aan verenigingen en stichtingen zelf moet overlaten en meer moet faciliteren in plaats van beheren en financieren. Gemeenten zoals Westland, Berkelland en Gouda werken met behulp van De regisserende Gemeente succesvol op deze nieuwe manier.

Omslag naar zakelijk werken
Van Mourik ziet verschillende reacties op de bezuinigingen. "Sommige verenigingen en stichtingen kunnen het korten op subsidiegeld opvangen en anderen beginnen te steigeren. Er moet een omslag gemaakt worden naar een nieuwe, meer zakelijke manier van werken. Voor bijvoorbeeld voetbal- en tennisclubs die ook andere inkomsten hebben zoals contributie en kantine-opbrengsten, is dit makkelijker. Voor stichtingen die compleet op subsidies drijven is het vaak veel moeilijker, ze zijn niet gewend naar de markt te kijken. Een vereniging of stichting draait meestal op gemotiveerde vrijwilligers, maar die hebben niet altijd voldoende inzicht op zakelijk gebied."

Wat wil je zijn en wie heb je ervoor nodig?
Het is volgens Van Mourik van belang dat je als organisatie weet wat je wilt zijn en wat voor mensen je ervoor nodig hebt om je doel te bereiken. Bijvoorbeeld bij een museum: iemand met kennis van kunst, een commercieel iemand (ondernemer), een accountant of iemand met andere financiële achtergrond als penningmeester en een beleidsmedewerker of ambtenaar als secretaris. "Ik heb de ervaring dat als je mensen persoonlijk benadert, ze bijna altijd ‘ja' zeggen. Ze vinden het leuk dat ze worden gevraagd, willen iets doen voor de samenleving en het is ook erkenning voor wat ze kunnen," aldus Van Mourik. Wees niet snel bang dat mensen geen tijd hebben. "Het zijn meestal juist de drukste mensen die ja zeggen, omdat ze gewend zijn efficiënt te werken."

Faciliterende gemeentes
Dat gemeentes bezuinigen op subsidies betekent niet dat ze op een andere manier niets kunnen bijdragen. "Om regie te voeren moet de gemeente een faciliterende rol spelen en mogelijk maken dat verenigingen of stichtingen zelfstandig opereren. Bijvoorbeeld door commerciële vergunningen af te geven en regels aan te passen," meent Van Mourik. Als praktijkvoorbeeld noemt hij een zwembad. In plaats van te denken in subsidie, vroegen ze zich af ‘wat is nu echt nodig om veel bezoekers naar het zwembad te krijgen?' Bezoekers moesten gratis kunnen parkeren in de buurt, in plaats van betaald. "De gemeente heeft mogelijk gemaakt dat er gratis geparkeerd kan worden. Dat kost ze ook geld, maar minder dan een structurele subsidie en het maatschappelijk belang van het zwembad werd ook in de beslissing meegenomen."

Tips om met de bezuinigingen om te gaan
Van Mourik brengt de werkwijze van De regisserende Gemeente zelf in de praktijk als voorzitter van Stichting Het Broekerhuis » 
Zijn tips uit de praktijk:

  • Toegevoegde waarde
    Bepaal als vereniging of stichting wie zijn we, wat is onze positie, wat voegen we toe aan de samenleving? Bekijk de vereniging of stichting net als een bedrijf als onderdeel van de gemeente en maatschappij, niet op zichzelf staand. Vervolgens is het belangrijk om dit als bestuur over te brengen. Een voorzitter van een voetbalvereniging moet kunnen vertellen wat de positie van de club is in de gemeente. Kijk als voorbeeld eens naar Johan Cruyff, hij kan heel goed vertellen waar zijn Johan Cruyff Foundation voor staat en wat dit bijdraagt aan de maatschappij.
     
  • Wat heeft u nodig?
    Bedenk wat u van de gemeente nodig heeft om te kunnen bestaan zonder subsidie. Een vereniging of stichting weet dat zelf vaak veel beter dan de gemeente. Breng daarbij in kaart wat het belang is van het voortbestaan van de vereniging of stichting en wat het oplevert. Als je dat op een rij hebt is het een kwestie van de keuze voorleggen, zoals het gratis parkeren bij het zwembad, in plaats van de gemeente te laten bedenken wat je nodig hebt. 
     
  • Wie heeft u nodig?
    Wat voor mensen moeten we inzetten om ons doel te bereiken? Hebben we die in huis of kunnen we een beroep doen op mensen van buitenaf? Zorg dat het bestuur midden in de samenleving staat en niet geïsoleerd is, door contacten te onderhouden met de pers en de gemeente. 
     
  • Serviceclubs
    Als je goede mensen zoekt voor in het bestuur ga dan eens kijken bij clubs als de Rotary, Lions, Soroptimisten of andere serviceclubs, zij zijn er voor de samenleving. Boor de kwaliteiten die ze hebben aan, het grootste deel van de leden is ondernemer en dus ook gewend om zakelijk te werken. 
     
  • Goed bestuur
    Soms is het nodig bestuursleden te vervangen om een nieuwe weg in te slaan als subsidies wegvallen. Vervang bestuursleden die niet mee willen met of niet passen in de nieuwe organisatie, hoe moeilijk het ook is. Als je als bestuur met elkaar helder maakt wat het nieuwe bestuurswerk inhoudt, ontdekken mensen vaak zelf of ze dat wel of niet kunnen en kiezen al dan niet voor iets anders. Het bestuur vervangen gaat stap voor stap en kost tijd. Veranderingen in de cultuur van de organisatie, nieuwe mensen en een andere aanpak, dat is wennen. Sommigen bestuurders groeien erin mee, anderen haken af. Pak het rustig aan, als het proces van aanpassen en eventueel vervangen twee jaar duurt is dat niet erg. 
     
  • Houd het zakelijk
    Besturen is leuk, maar probeer de organisatie van de vereniging of stichting als een bedrijf in te richten. Verdeel de bestuurstaken goed en duidelijk en houd vergaderingen kort en zakelijk. Soms is het heel moeilijk voor het bestuur om er zakelijk in te gaan, hoe onderhandel je nou en pak je bepaalde zaken aan? Als Stichting regisserende Gemeente begeleiden we gemeenten bij de invulling van hun regietaken. Ook begeleiden we verenigingen en stichtingen in de nieuwe rol als het nodig is, maar de vereniging of stichting kan dat vaak niet zelf betalen. Uit ervaring blijkt dat gemeenten die kosten wel op zich willen nemen door het belang van het voortbestaan van de organisatie in de samenleving.

Meer vrijwilligers nodig
Als gemeenten meer gaan werken op de manier die Van Mourik beschrijft is er meer inzet van burgers nodig en dat betekent dus meer vrijwilligers. Van Mourik onderkent het gebrek aan vrijwilligers in de samenleving. "De maatschappij en inzet van mensen is heel anders dan vroeger. Toen was het vanzelfsprekend dat je als ouder vrijwilliger werd bij de voetbalclub waar je kind voetbalde. Ik heb daar ook niet direct een oplossing voor, maar waar vroeger tien mensen voor nodig waren zijn dat er nu misschien maar vier, omdat er veel efficiënter gewerkt kan worden met moderne communicatiemiddelen. Je merkt dat mensen vaak wel iets willen doen. Mensen verbinden zich met elkaar en social media versterken dat enorm. Je wordt onderdeel van netwerken waar je vroeger niet in kwam. De nieuwe netwerkmaatschappij vraagt om nieuwe bestuurders. 
Gemeentes moeten burgers ook alleen vragen zich in te zetten voor maatschappelijke taken. Niet voor bijvoorbeeld het onderhoud van de wijk, dat is te veel. De gemeente moet juist zorgen dat de woonomgeving op orde is en daarin investeren om binding te krijgen met burgers. Als je als vereniging of stichting betrokkenheid wil hebben is het belangrijk dat mensen binding hebben met hun woonplaats."

1
0

Deze website maakt gebruik van cookies. Door het gebruik van deze website geef je toestemming voor het gebruiken van cookies.

/privacy-statement
Meer informatie
Ja, ik geef toestemming