Bedrijfsrisico’s: neem ze serieus!

Bedrijfsrisico’s: neem ze serieus!

Bedrijfsrisico's: neem ze serieus!

Veilige werkomstandigheden

Een werkgever is samen met zijn werknemers verplicht om te zorgen voor veilige en gezonde werkomstandigheden. De overheid heeft hiervoor doelen gesteld die zijn ondergebracht in de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling. Je vindt de gemaakte afspraken om die doelen te bereiken in de arbocatalogus van jouw sector of maakt ze zelf met jouw personeel. Bestaat er geen arbocatalogus voor jouw sector, dan gelden de beleidsregels. Vrijwilligers- en sportorganisaties hoeven niet aan alle verplichtingen van de Arbowet te voldoen. Wel zijn ook zij altijd verplicht om hun personeel te beschermen tegen ernstige risico’s. 

Veilig werken op hoogte

In Europa vallen jaarlijks ongeveer een half miljoen werknemers van een ladder, steiger of dak van een clubgebouw. Juist bij kleine klusjes als het ophangen van de feestversiering of het verven van een muur zijn mensen vaak onvoorzichtig met alle gevolgen van dien.

Volgens de Europese richtlijnen mag alleen op een ladder worden gewerkt als: 

  • de klus kort duurt;
  • het veiligheidsrisico zeer klein is;
  • het weer de veiligheid niet in gevaar brengt;
  • het personeel een veiligheidsopleiding heeft gekregen;
  • er geen alternatief is.

Schadelijk geluid

Veel werknemers, zoals kantinemedewerkers en onderhoudspersoneel, worden blootgesteld aan geluidsoverlast. Een aanhoudende blootstelling aan harde geluiden kan het gehoor beschadigen. Voor een werkdag van acht uur ligt de schadegrens bij
80 decibel (dB), vergelijkbaar met het geluid langs de kant van de snelweg. Geluid boven dit niveau kan blijvende gehoorschade veroorzaken. Met iedere 3dB verdubbelt de hoeveelheid geluidsenergie en halveert de veilige blootstellingsduur. Bij 83 dB kan dus nog maar vier uur per dag zonder risico worden gewerkt.

Bij 90 dB (te vergelijken met het geluid van een voorbijrijdende trein op een station) bestaat al na drie kwartier kans op een blijvende gehoorbeschadiging als geen oorbescherming wordt gebruikt. Omdat een verschil van 3dB nauwelijks hoorbaar is, wordt de schadelijkheid van geluid vaak onderschat.

Voorkom gehoorschade

Om te weten hoe hoog het geluidsniveau in jouw organisatie is, kan je de arbodienst geluidsmetingen laten uitvoeren. Ga in principe uit van de volgende vuistregel:
wanneer op een normale toon een gesprek mogelijk is, is het geluid minder dan 80 dB.

Is het geluid binnen jouw vereniging te hard, dan moet je actie ondernemen om te voorkomen dat werknemers doof worden. Wanneer het geluidsniveau hoger is dan 85 dB, ben je daartoe wettelijk verplicht. Is dat niet mogelijk, dan moet je jouw werknemers gehoorbeschermers laten gebruiken, bijvoorbeeld kunststof oorkappen of schuimproppen.

Onderschat lawaai niet. Werknemers zullen het niet snel toegeven als hun gehoor achteruitgaat. Spijtig, want het vreet energie en zorgt voor stress. Onderschat de invloed van gehoorverlies niet: slechthorenden verzuimen vaker wegens ziekte en blijven ook langer ziek. Van alle gemelde beroepsziekten gaat het in een kwart van de gevallen om gehoorbeschadiging. En eenmaal opgelopen gehoorschade is niet te genezen.

Gevaarlijke stoffen

Personeel van een vereniging zal niet vaak in contact komen met chemische stoffen, maar denk er wel aan dat ook verf -en bestrijdingsmiddelen schadelijk zijn voor de gezondheid. Door inademing, inslikken, aanraken of langdurige blootstelling kunnen deze stoffen in het bloed terechtkomen. Dit kan in het ergste geval leiden tot kanker, verminderde vruchtbaarheid of afwijkingen bij het ongeboren kind. 

Hanteer de veiligheidsvoorschriften wanneer werknemers in aanraking komen met:

  • Voor de voortplanting giftige stoffen, zoals bepaalde bestrijdingsmiddelen, organische oplosmiddelen en bepaalde metaalverbindingen;
  • Erkende kankerverwekkende stoffen, zoals asbest, koolteer, benzeen, lasrook en houtstof;
  • Vluchtige oplosmiddelen zoals wasbenzine, thinner, ether, terpentine en peut.

Wat kan je doen?

In het kader van de risicoinventarisatie & -evaluatie (RIi&E) moet je de in het bedrijf aanwezige stoffen registreren die een gevaar voor de gezondheid kunnen zijn. Controleer de verpakking op gevarensymbolen en de Risk- en Safetyzinnen (R- en S-zinnen. Deze zinnen moeten ook worden vermeld op de veiligheidsinformatiebladen (VIB’s) van de stof. Als er geen waarschuwing op het etiket staat, betekent dit niet altijd dat er geen gevaar is. Niet van alle stoffen zijn de mogelijke schadelijke eigenschappen beoordeeld.

Kijk of een risicovolle stof kan worden vervangen door een veiligere variant. Als dit niet mogelijk is, moet je ervoor zorgen dat de werkplek zo veilig mogelijk is. Installeer een afzuiginstallatie, koop persoonlijke beschermingsmiddelen zoals handschoenen in, kortom: doe wat je kan (en moet) doen om de gezondheid van de werknemers te bewaken.

Houd werknemers altijd op de hoogte van eventuele risico’s en instrueer hen over veilig werken met gevaarlijke stoffen. Je bent tenslotte verantwoordelijk. Voor zwangere werknemers en jongeren onder de 18 jaar gelden bepaalde beperkingen. Vraag bij twijfel advies aan de arbodienst of arbodeskundige.

Verantwoord tillen

‘Tien gouden regels voor verstandig tillen’  

  1. Buk en til niet onnodig, gebruik waar mogelijk hulpmiddelen (heftrucks, takels, krikken);
  2. Bedenk vooraf hoe en waarheen je de last gaat verplaatsen, zodat je rekening kan houden met eventuele moeilijkheden;
  3. Bepaal vooraf het gewicht van de last; til niet te veel ineens. Vraag collega’s om hulp bij zware en grote voorwerpen;
  4. Sta steeds recht voor de last; til nooit met gedraaide rug: verplaats jouw voeten als je moet draaien;
  5. Bepaal het zwaartepunt van de last en zoek een goede balans alvorens met het echte tillen te beginnen;
  6. Til met twee handen, houd de last zo dicht mogelijk bij het lichaam, voorkom dat je moet reiken; til niet hoger dan schouderhoogte;
  7. Buig door de knieën, houd de rug zoveel mogelijk recht, beweeg langzaam. Gebruik vooral de buik- en beenspieren. Hetzelfde geldt voor het neerzetten van de last;
  8. Zorg dat de weg vrij is van obstakels als je moet lopen met de last, gebruik stroeve schoenen bij gladde vloeren;
  9. Luister naar je lichaam: neem signalen serieus. Beginnende klachten kunnen snel erger worden. Je voelt zelf het beste wat jouw rug wel en niet kan hebben.

Tot slot

De Arbeidsinspectie controleert organisaties op het behalen van de gestelde veiligheidsdoelen. Zowel jij als jouw personeel kan een boete krijgen bij overtreding van de veiligheidseisen.

Je hoeft tegenwoordig niet elk arbeidsongeval meer aan de Arbeidsinspectie te melden. De meldingsplicht geldt alleen nog voor dodelijke ongevallen en voor ongevallen die leiden tot blijvend letsel of ziekenhuisopname.