Wat te doen bij fraude: het geld terugkrijgen

Wat te doen bij fraude: het geld terugkrijgen

Wat te doen bij fraude: het geld terugkrijgen

Eerste doel:
terugkrijgen van het geld

Voor uw vereniging of stichting kan het bijna van levensbelang zijn om het ontvreemde geld terug te krijgen. Dát is het belangrijkste.
Als er al behoefte bestaat om de fraudeur aan de schandpaal te nagelen of te (laten) straffen, dan is dat toch minder belangrijk dan het terugkrijgen van het geld.

Probeert u altijd éérst om het geld in goede samenwerking met de fraudeur zo snel mogelijk terug te krijgen. Juridische procedures kosten immers vaak veel tijd, geld en energie. En de uitkomst ervan is onzeker.
Soms zal een fraudeur zoveel spijt hebben van zijn daden dat hij 100% bereid is om tot een goede terugbetalingsregeling te komen. Soms ook vergt het enige overtuigingskracht om de fraudeur tot het inzicht te brengen dat het (ook) in zijn eigen belang is om bereidwillig samen te werken met het bestuur van uw vereniging of stichting.

Wederzijds belang
Wat kunt u de fraudeur bieden in ‘ruil’ voor een goede samenwerking:

  1. U kunt beloven om niet in de publiciteit te treden met de fraude. Dat is zéér in het belang van de fraudeur, die immers anders het grote risico loopt dat een groot deel van zijn omgeving hem zijn daden zeer kwalijk neemt.
  2. U kunt beloven om geen aangifte bij de politie te doen. Dat betekent dat de fraudeur geen strafblad krijgt en geen geldboete, gevangenisstraf of werkstraf.
    En de fraudeur hoeft ook geen advocaat in de arm te nemen om hem te verdedigen bij de strafzaak – met alle kosten van dien (een advocaat is in strafzaken niet verplicht, maar het is verstandig om als verdachte wel een advocaat te nemen).
  3. U kunt beloven om geen civiele procedure te starten. Bij een civiele procedure zal de fraudeur niet alleen wellicht advocaatkosten moeten maken, maar hij moet ook als gedaagde griffierechten betalen. Deze griffierechten zijn € 267 bij fraudes voor bedragen minder dan € 25.000 en € 821 bij grotere fraudes tot € 100.000.
  4. Bovendien loopt de fraudeur een grote kans om (als hij de procedure verliest) voor een groot deel van de kosten van de hele juridische procedure op te draaien, hetgeen in de duizenden euro’s kan lopen.
  5. U belooft de fraudeur om geen loonbeslag te leggen op zijn inkomsten. Loonbeslag is weliswaar niet zo maar mogelijk, er is toestemming of een vonnis van de rechter voor nodig. Maar als er loonbeslag wordt gelegd, heeft dat voor de fraudeur óók als vervelende consequentie dat zijn werkgever op de hoogte raakt van de fraude.

Wat vraagt u in ruil voor deze beloften? U vraagt van de fraudeur een schriftelijke bekentenis én een belofte om op korte termijn het ontvreemde bedrag terug te betalen. Uit deze bekentenis moet blijken voor welk bedrag is gefraudeerd en hoe de fraude in zijn werk is gegaan. De belofte om het ontvreemde bedrag terug te betalen moet vergezeld zijn van een concreet schema met bedragen en betalingsdata.

Heel recent is in de pers nog gepubliceerd over een fraude bij de PvdA in Almelo. Bij de jaarlijkse controle door de kascommissie is bij deze PvdA-afdeling een fraude ontdekt. Na ontdekking zijn met de penningmeester concrete afspraken over terugbetaling gemaakt en er is afgezien van aangifte. Op de website van de afdeling kunt u een en ander gedetailleerd nalezen.
Het bestuur heeft in dit geval dus in grote lijnen gehandeld zoals ik in dit derde artikel over ‘wat te doen na fraude’ bepleit.

Kale kip
In veel gevallen zal een fraudeur niet zonder meer kunnen beschikken over geld om het ontvreemde bedrag direct terug te kunnen betalen. Van een kale kip kun je niet plukken. Maar ook niet van een kale kip die door een rechterlijke uitspraak veroordeeld is tot terugbetalen….

U moet de fraudeur doordringen van het feit dat het in zijn eigen belang is om de schuld zo spoedig mogelijk terug te betalen. Zo zal hij zich moeten inspannen om te proberen zijn hypotheek te verhogen of een persoonlijke lening te sluiten om daarmee het gefraudeerde bedrag terug te betalen.

Anders: juridische weg
Als u met de fraudeur niet tot overeenstemming kunt komen, zult u de juridische weg moeten bewandelen. Dat kan zijn via het strafrecht (u doet dan aangifte bij de politie) of via het civiele recht (u start zelf een rechtszaak). Hierover meer in de volgende afleveringen.  

Drs. Maarten den Ouden is registeraccountant en auteur van De Kascommissiegids en De Kascommissiegids voor VvE’s. Zie www.kascommissiegids.nl.