Fuseren: de juridische en fiscale gevolgen

Fuseren: de juridische en fiscale gevolgen

Fuseren: de juridische en fiscale gevolgen
Wat zeggen de statuten?

Wanneer de beslissing om te fuseren in strijd is met de statutaire bepalingen, heeft dit gevolgen voor de geldigheid van de besluiten. De statuten bevatten de ‘democratische’ beginselen van een organisatie. Bijvoorbeeld over de bevoegdheden van het bestuur en over het bijeenroepen en de besluitvorming van de Algemene Vergadering bij verenigingen of de goedkeuring van externe betrokkenen, zoals subsidieverstrekkers en participerende partijen bij stichtingen. Maar ook over de verkoop of de overdracht van onroerend goed en andere eigendommen, zoals een clubhuis of repetitieruimte, bevatten de statuten vaak beperkende bepalingen.

  • Let op! Vaak zult u als bestuur van een vereniging los van het fusiebesluit zelf ook toestemming moeten vragen aan de Algemene Ledenvergadering voor de financiële (vermogensrechtelijke) transacties.
    Bij stichtingen is voor fusiebesluiten meestal de toestemming vereist van de organisaties die (indirect) in de stichting participeren, zoals bijvoorbeeld gemeenten (goedkeuring gemeenteraad) en maatschappelijke organisaties.
  • Een fusie is alleen mogelijk tussen dezelfde soort rechtspersonen. Wanneer een stichting en een vereniging willen fuseren, moet eerst de omzetting van een van de twee plaatsvinden.
De fiscale gevolgen

Bij de fusie worden vermogensbestanddelen overgedragen. Voor registergoederen, zoals onroerend goed, is in principe overdrachtsbelasting verschuldigd. Daarnaast kan uw organisatie te maken krijgen met schenkingsrecht. Bij de Inspecteur der Registratie en Successie van de Belastingdienst kan een verzoek worden ingediend voor vrijstelling van beide belastingen. De hulp van een belastingadviseur in deze is raadzaam.

De juridische gevolgen

De uitwerking van de fusie is afhankelijk van de juridische vorm waarin de fusie wordt gegoten. Daarbij is het van belang de wettelijke bepalingen, zoals het publiceren van een fusiebesluit, in acht te nemen. De aard van de verplichtingen is afhankelijk van de vorm van de fusie. Daarbij kan worden gekozen voor:

  • Fusie door concentratie van zeggenschap
  • Vermogensrechtelijke fusie
  • Juridische fusie

Lees meer over deze fusievormen »

Bij een fusie door
concentratie van zeggenschap behouden de oude organisaties hun rechtspersoonlijkheid. De vereniging of stichting blijft:

– Eigenaar van het vermogen

– De werkgever van de personen die al in dienst zijn

– De activiteiten als voorheen uitvoeren.

In het geval van een
vermogensrechtelijke fusie worden de middelen (het vermogen) van de organisaties die fuseren overgedragen aan de (nieuwe) organisatie die de activiteiten voortzet. Elk vermogensbestanddeel moet hierbij op de wettelijk voorgeschreven wijze worden overgedragen:
  • Voor onroerende zaken, zoals een clubhuis, en andere registergoederen moet u langs de notaris.
  • Doorlopende overeenkomsten, zoals de (arbeids)overeenkomsten, sponsorovereenkomsten, huurcontracten, verzekeringen en dergelijke moeten worden overgedragen. Hierbij is de medewerking vereist van de contractpartij.
  • Over contracten die niet meegaan naar de nieuwe vereniging of stichting moet worden onderhandeld. Dit kan betekenen dat er een schadevergoeding of afkoopsom moet worden betaald.
De verplichtingen bij een
juridische fusie, waarbij de oude verenigingen en/of stichtingen automatisch opgaan in een nieuw opgerichte fusievereniging/-stichting, zijn wettelijke termijnen waar u aan gebonden bent.

Let op! Tussen het eerste formele fusievoorstel en het passeren van de fusieakte bij de notaris mag bij een juridische fusie maximaal zes maanden zitten.

Ontbinding en vereffening

Een fusie resulteert in de regel in de ontbinding van de oude verenigingen/stichtingen (behalve bij een fusie door concentratie van zeggenschap). In gewoon Nederlands: de oude organisaties houden op te bestaan. Maar daarvoor moet wel eerst ‘de erfenis’ worden verdeeld.Van de oude verenigingen of stichtingen resteert bij de
vermogensrechtelijke fusie na de overdracht van het vermogen een lege huls. In naam en op papier bestaat de organisatie nog, maar alles van waarde en alle activiteiten zijn overgegaan naar de nieuwe organisatie.

  • De ontbinding van een vereniging geschiedt door de Algemene Ledenvergadering. Daarna moet de afwikkeling van de ontbinding plaatsvinden. Meestal zullen een of meerdere bestuursleden als ‘vereffenaar’ overgaan tot vereffening van het vermogen.
  • De ontbinding van een stichting is in handen van degene die bevoegd is om de statuten te wijzigen. In de regel is dit het bestuur.
Let op! Tijdens de periode van ontbinding is de vereniging verplicht ‘in liquidatie’ aan de verenigingsnaam toe te voegen.
Bij de juridische fusie hoeft geen aparte ontbinding plaats te vinden. Evenmin is sprake van vereffening. Bij een juridische fusie is namelijk sprake van de totale overdracht van het vermogen in de nieuwe organisatie, de fuserende organisaties houden per definitie op te bestaan.